Kosmos

NASA oraz partnerzy programu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej zaktualizowali plan lotów na ISS na 2026 rok. Zmiany obejmują misje załogowe i towarowe SpaceX, lot Sojuza MS-29 oraz dalszą analizę bezzałogowej misji Boeing Starliner-1. NASA poinformowała o aktualizacji harmonogramu lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną w 2026 roku. Decyzja została podjęta po przeglądzie planu operacji orbitalnych i ma lepiej dopasować terminy misji do potrzeb logistycznych, bezpieczeństwa załóg oraz ciągłości badań prowadzonych na pokładzie ISS. Najważniejszą zmianą jest przesunięcie misji SpaceX Crew-13 z listopada na połowę września 2026 roku. Jednocześnie NASA nadal analizuje możliwe okno startowe dla bezzałogowej misji Boeing Starliner-1, ponieważ zespoły techniczne pracują nad problemami wykrytymi po locie testowym Starlinera w 2024 roku.

NASA ujawniła, że w Drodze Mlecznej istnieją gigantyczne rezerwuary międzygwiezdnego lodu rozciągające się na ponad 600 lat świetlnych. Misja SPHEREx nie tylko zobaczyła te struktury, ale także pomogła ustalić, że to właśnie z takich regionów może pochodzić woda obecna później na kometach, księżycach i planetach.

Księżyc coraz mniej przypomina odległy cel naukowych wypraw, a coraz bardziej przyszły plac budowy i źródło bezcennych surowców. Właśnie dlatego współpraca Astrolab i Interlune budzi tak duże emocje. Jedna firma rozwija potężny pojazd FLEX, druga pracuje nad technologią wydobywania materiałów z księżycowego regolitu, w tym cennego helu-3. Razem chcą stworzyć system, który może zmienić sposób, w jaki ludzkość myśli o obecności poza Ziemią. Oficjalnie współpracę ogłoszono 3 marca 2026 roku.

Projekt Haven-2 zapowiada nową erę prywatnych stacji orbitalnych. Nowoczesna infrastruktura kosmiczna może przejąć rolę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w przyszłej gospodarce kosmicznej.

Super Heavy V3 to najnowsza generacja boostera SpaceX, który ma wynosić statek Starship w misjach na orbitę, Księżyc i Marsa. Rakieta może zrewolucjonizować globalny przemysł kosmiczny.

W cieniu testów rakiety SLS i statku Orion, przez wiele miesięcy – a szczególnie intensywnie w ostatnich tygodniach – astronauci misji Artemis II przechodzili jedne z najbardziej wymagających szkoleń w historii NASA. Treningi obejmowały symulacje lotu wokół Księżyca, ćwiczenia awaryjne, przygotowanie psychofizyczne oraz naukę funkcjonowania w głębokiej przestrzeni kosmicznej, gdzie pomoc z Ziemi nie zawsze będzie natychmiastowa. To właśnie te przygotowania mają zdecydować o bezpieczeństwie i powodzeniu pierwszej od pół wieku załogowej misji w okolice Księżyca.

Czterech astronautów wybranych do misji Artemis II zapisze się w historii światowej astronautyki jako pierwsza załoga, która od czasów programu Apollo poleci w kierunku Księżyca. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch oraz Jeremy Hansen to doświadczeni specjaliści, których kariery obejmują loty na Międzynarodową Stację Kosmiczną, dowodzenie misjami, setki dni spędzonych na orbicie oraz wieloletnie przygotowania do lotów w głęboką przestrzeń kosmiczną. Ich sylwetki, kompetencje i role w misji Artemis II są kluczowe dla powodzenia całego programu Artemis.

NASA kontynuuje intensywne przygotowania do historycznej misji Artemis II, pierwszego załogowego lotu wokół Księżyca od ponad 50 lat. W lutym 2026 r. kluczowym elementem prac było przeprowadzenie testów rakiety SLS i statku Orion, symulacje procedur startowych, a także walka zespołów inżynieryjnych z problemami technicznymi – w tym wykrytymi nieszczelnościami paliwa w rakiecie. Opóźnienie startu z lutego na marzec pokazało trudności w realizacji ambitnych planów NASA, jednak agencja pozostaje zdecydowana osiągnąć sukces, testując każdy system przed ostatecznym wyniesieniem astronautów w przestrzeń kosmiczną.

Haven-1 to projekt, który coraz częściej pojawia się w dyskusjach o przyszłości lotów kosmicznych i gospodarce orbitalnej. W momencie, gdy Międzynarodowa Stacja Kosmiczna zbliża się do końca swojej planowanej eksploatacji, sektor prywatny intensywnie pracuje nad nowymi rozwiązaniami. Właśnie w tym kontekście Haven-1 jawi się jako symbol nadchodzących zmian. To nie tylko kolejna konstrukcja wysłana na orbitę, ale zapowiedź nowego modelu funkcjonowania człowieka w przestrzeni kosmicznej, opartego na komercyjnych inicjatywach, elastyczności i współpracy z różnymi podmiotami. W artykule wyjaśniamy, czym jest Haven-1, jakie cele przyświecają temu projektowi oraz jakie są najnowsze wiadomości dotyczące tej stacji.

Budowany w Chile Extremely Large Telescope, znany szerzej jako ELT, to jedno z najbardziej ambitnych przedsięwzięć naukowych XXI wieku. Ten gigantyczny teleskop astronomiczny ma nie tylko pobić wszystkie dotychczasowe rekordy wielkości, lecz przede wszystkim zrewolucjonizować nasze rozumienie Wszechświata. Dzięki ELT astronomowie będą mogli badać pierwsze galaktyki, analizować atmosfery planet pozasłonecznych, a nawet zbliżyć się do odpowiedzi na pytanie, czy jesteśmy sami we Wszechświecie. Projekt wzbudza ogromne emocje nie tylko w środowisku naukowym, lecz także wśród pasjonatów kosmosu na całym świecie, bo ELT to prawdziwe „oko ludzkości” skierowane w najdalsze zakątki nieba.

Niedawny bardzo silny rozbłysk na Słońcu spowodował, że w okolice Ziemi dotarły obłoki naładowanych cząsteczek o wielkich energiach. Niespodziewanie zarejestrował je też polski instrument GLOWS, który poleciał w kosmos cztery miesiące temu – powiedział PAP prof. Maciej Bzowski z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Napęd Alcubierre’a od lat rozpala wyobraźnię naukowców, futurystów i fanów science-fiction. To jedna z najbardziej niezwykłych koncepcji w fizyce teoretycznej, która sugeruje możliwość podróżowania szybciej niż światło bez łamania fundamentalnych praw Einsteina. Brzmi jak fabuła rodem ze „Star Treka”, jednak w rzeczywistości stoi za nią matematyczny model zaproponowany w 1994 roku przez meksykańskiego fizyka Miguela Alcubierre’a. Teoria ta nie polega na klasycznym przyspieszaniu statku kosmicznego, lecz na manipulacji samą strukturą czasoprzestrzeni. Choć napęd Alcubierre’a pozostaje dziś wyłącznie hipotezą, jego implikacje są tak rewolucyjne, że wciąż znajduje się w centrum badań nad przyszłością międzygwiezdnych podróży.