Nauka

Znasz to uczucie. Siedzisz spokojnie, oglądasz serial albo pracujesz przy komputerze i nagle… swędzenie. Oczywiście dokładnie w tym miejscu na plecach, do którego ledwo sięgasz. Zaczynasz się drapać, kombinujesz, wyginasz rękę pod dziwnym kątem, aż w końcu pojawia się ta chwila ulgi. I wtedy przestajesz. Ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, kto właściwie decyduje, że „to już wystarczy”? Okazuje się, że nasz organizm ma wbudowany biologiczny hamulec, który mówi mózgowi, kiedy zakończyć drapanie. Najnowsze badania nad kanałem jonowym TRPV4 pokazują, że mechanizm świądu wcale nie jest tak prosty, jak się wydaje. To nie tylko sygnał „swędzi”, ale też subtelna gra między pobudzaniem a hamowaniem. A kiedy ten system zawodzi, drapanie może trwać zbyt długo i prowadzić do problemów, zwłaszcza u osób z przewlekłymi chorobami skóry. Choć brzmi to jak drobiazg z codziennego życia, odkrycie to może mieć ogromne znaczenie dla milionów ludzi zmagających się z uporczywym świądem. Bo czasem największe medyczne zagadki zaczynają się od czegoś tak zwyczajnego jak… drapanie pleców.

Nowy nanokompozyt krzemionkowy B-STING opracowany w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN może samoczynnie wytwarzać substancje biobójcze w reakcji na obecność drobnoustrojów. Jest skuteczny wobec bakterii, grzybów i wirusów, a jednocześnie bezpieczny dla ludzkich komórek.

Chińscy inżynierowie zaprezentowali CHIEF1900, rekordowo mocny silnik hipergrawitacyjny, który ustanawia nowy światowy rekord i otwiera zupełnie nowe możliwości w badaniach materiałowych, infrastrukturze oraz technologii kosmicznej.

Polska Stacja Polarna Hornsund, jedna z najdalej wysuniętych na północ placówek badawczych, prowadzi nabór uczestników kolejnej wyprawy na Spitsbergen. Nie trzeba być naukowcem ani mieć doświadczenia w pracy w ekstremalnych warunkach. Poszukiwani są m.in. kucharze, informatycy i mechanicy.

Naukowcy Politechniki Krakowskiej i Polskiej Akademii Nauk opracowali żywice ceramiczne utwardzane światłem, odwzorowujące strukturę kości. Materiał może być wykorzystywany m.in. do szybkiego druku 3D indywidualnie dopasowanych endoprotez i implantów.

Chiński Instytut Badań Metali opracował przełomową metodę produkcji kondensatorów opartą na zaawansowanym procesie wyżarzania, która znacząco poprawia ich trwałość, stabilność i efektywność pracy. Rozwiązanie to może stać się jednym z najważniejszych osiągnięć w dziedzinie materiałoznawstwa elektronicznego ostatnich lat, torując drogę do tworzenia komponentów o parametrach dotychczas nieosiągalnych.

Osiem śląskich uczelni i instytutów badawczych powołało w Gliwicach konsorcjum AI przy Narodowym Instytucie Onkologii. Porozumienie ma wspierać rozwój technik przetwarzania danych, projektów medycznych opartych na sztucznej inteligencji oraz wzmocnienie cyberbezpieczeństwa.

Naukowcy z Loughborough University we współpracy z Instytutem Salka i Uniwersytetem Południowej Kalifornii stworzyli nowy typ sztucznego neuronu, który może naśladować zachowanie różnych komórek nerwowych w ludzkim mózgu. Ten „transneuron” potrafi zmieniać swój sposób działania w zależności od warunków, co czyni go jednym z najbardziej obiecujących wynalazków w dziedzinie neuromorficznej elektroniki. Dzięki takiej elastyczności może stać się fundamentem nowych, znacznie bardziej adaptacyjnych systemów sztucznej inteligencji oraz robotów reagujących podobnie jak organizmy żywe.

Gdy podczas wypadku lub operacji zostaje przerwany nerw, miesiące bólu, drętwienia i paraliżu wydają się nieuniknione. Dotychczas medycyna mogła jedynie łatać uszkodzenia, poświęcając inne nerwy pacjenta i licząc na szczęście. Teraz jednak zespół badaczy z Poznania prezentuje technologię, która brzmi jak zapowiedź medycznej rewolucji. Opracowali drukowaną, „inteligentną” strukturę GrooveNeuroTube – tunel, w którym komórki nerwowe same wędrują, odnajdują się i tworzą nowe połączenia. To pierwszy tak realistyczny model odtwarzania przerwanego nerwu, a jego możliwości mogą zmienić los osób po urazach ręki, nogi czy poważnych operacjach.

Naukowcy z EPFL opracowali nową metodę druku 3D, która tworzy ultrawytrzymałe metale i ceramiki. To przełom, który może zmienić przemysł!

Badania nad HIV trwają od ponad 40 lat, ale do tej pory nie udało się opracować szczepionki ani trwałego wyleczenia. Teraz jednak naukowcy z Uniwersytetu w Kolonii ogłosili przełomowe odkrycie: przeciwciało, które potrafi zneutralizować niemal wszystkie znane warianty HIV.

Nitazeny to grupa nowych syntetycznych opioidów (NSO – New Synthetic Opioids), które w ostatnich latach stały się przedmiotem rosnącego zainteresowania służb zdrowia, toksykologów oraz organów ścigania. Choć opracowane zostały już w latach 50. i 60. XX wieku jako alternatywa dla morfiny, nigdy nie zostały zatwierdzone do użytku medycznego ze względu na bardzo wysoki potencjał działań niepożądanych i niską szerokość terapeutyczną. W ciągu ostatnich kilku lat nitazeny zaczęły pojawiać się w czarnorynkowych źródłach narkotykowych – w formie proszku, tabletek podrabianych leków, a także jako zanieczyszczenie innych substancji (np. heroiny, fentanylu, benzodiazepin). OAS Ich siła działania jest przerażająca – niektóre nitazeny są od kilkudziesięciu do kilkuset razy silniejsze od morfiny, a także wielokrotnie silniejsze od fentanylu, co znacząco podnosi ryzyko przedawkowania.