Nauka

BISC, czyli Biological Interface System to Cortex, to nowej generacji implant mózg–komputer opracowany przez naukowców z Uniwersytet Columbia. Projekt ten został oficjalnie zaprezentowany jako jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie interfejsów BCI na świecie i już teraz jest uznawany za potencjalny punkt zwrotny w neurotechnologii. BISC nie jest klasycznym zestawem elektrod ani eksperymentalnym dodatkiem do mózgu, lecz w pełni zintegrowanym krzemowym chipem, zaprojektowanym do bezpośredniej pracy z korą mózgową. Największą innowacją BISC jest jego ultracienka konstrukcja oraz skala integracji. To pojedynczy chip krzemowy CMOS o grubości około 50 mikrometrów, a więc cieńszy niż ludzki włos, który może być implantowany bezpośrednio na powierzchni kory mózgowej. Taka forma znacząco ogranicza inwazyjność zabiegu i redukuje ryzyko długoterminowych powikłań neurologicznych.

Baltic AI GigaFactory to jeden z najbardziej ambitnych projektów technologicznych realizowanych w Europie Północnej, który ma realną szansę stać się fundamentem cyfrowej suwerenności regionu Morza Bałtyckiego. Inicjatywa zakłada budowę ogromnego kompleksu obliczeniowego nowej generacji, zdolnego do trenowania i uruchamiania najbardziej zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji. Baltic AI GigaFactory od samego początku projektowana jest jako odpowiedź na dominację globalnych graczy z USA i Azji, oferując Europie własną, niezależną infrastrukturę AI, opartą na lokalnych zasobach, regulacjach i standardach bezpieczeństwa. Projekt odgrywa kluczową rolę w kontekście dynamicznego rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji, systemów autonomicznych, analityki big data oraz zaawansowanych symulacji przemysłowych i naukowych. Baltic AI GigaFactory nie jest zwykłym centrum danych – to pełnoprawna fabryka mocy obliczeniowej, zaprojektowana z myślą o skalowaniu, energooszczędności i współpracy transgranicznej.

Naukowcy Politechniki Krakowskiej i Polskiej Akademii Nauk opracowali żywice ceramiczne utwardzane światłem, odwzorowujące strukturę kości. Materiał może być wykorzystywany m.in. do szybkiego druku 3D indywidualnie dopasowanych endoprotez i implantów.

Chiński Instytut Badań Metali opracował przełomową metodę produkcji kondensatorów opartą na zaawansowanym procesie wyżarzania, która znacząco poprawia ich trwałość, stabilność i efektywność pracy. Rozwiązanie to może stać się jednym z najważniejszych osiągnięć w dziedzinie materiałoznawstwa elektronicznego ostatnich lat, torując drogę do tworzenia komponentów o parametrach dotychczas nieosiągalnych.

Osiem śląskich uczelni i instytutów badawczych powołało w Gliwicach konsorcjum AI przy Narodowym Instytucie Onkologii. Porozumienie ma wspierać rozwój technik przetwarzania danych, projektów medycznych opartych na sztucznej inteligencji oraz wzmocnienie cyberbezpieczeństwa.

Naukowcy z Loughborough University we współpracy z Instytutem Salka i Uniwersytetem Południowej Kalifornii stworzyli nowy typ sztucznego neuronu, który może naśladować zachowanie różnych komórek nerwowych w ludzkim mózgu. Ten „transneuron” potrafi zmieniać swój sposób działania w zależności od warunków, co czyni go jednym z najbardziej obiecujących wynalazków w dziedzinie neuromorficznej elektroniki. Dzięki takiej elastyczności może stać się fundamentem nowych, znacznie bardziej adaptacyjnych systemów sztucznej inteligencji oraz robotów reagujących podobnie jak organizmy żywe.

Przedstawiciel SpaceForest Krzysztof Osiak zapewnił w rozmowie z PAP, że firma odlicza dni do kolejnego startu suborbitalnej rakiety PERUN. Dokładny termin zależy od warunków pogodowych, falowania morza oraz dopasowania do operacji na poligonie w Ustce – wyjaśnił.

Gdy podczas wypadku lub operacji zostaje przerwany nerw, miesiące bólu, drętwienia i paraliżu wydają się nieuniknione. Dotychczas medycyna mogła jedynie łatać uszkodzenia, poświęcając inne nerwy pacjenta i licząc na szczęście. Teraz jednak zespół badaczy z Poznania prezentuje technologię, która brzmi jak zapowiedź medycznej rewolucji. Opracowali drukowaną, „inteligentną” strukturę GrooveNeuroTube – tunel, w którym komórki nerwowe same wędrują, odnajdują się i tworzą nowe połączenia. To pierwszy tak realistyczny model odtwarzania przerwanego nerwu, a jego możliwości mogą zmienić los osób po urazach ręki, nogi czy poważnych operacjach.

Firma Dobot z Chin właśnie zaprezentowała coś, co może wywołać dreszcze — robota-dinozaura inspirowanego pierzastym dinozaurem Sinosauropteryx, który żył około 130 milionów lat temu. South China Morning Post +2 interestingengineering.com +2 To nie tylko ciekawostka technologiczna — to znak, że roboty wychodzą poza fabryki i wkraczają do muzeów, parków tematycznych i szkół. Dobot, z siedzibą w Shenzhen, postanowił połączyć zaawansowaną perceptykę środowiskową, kontrolę ruchu i elementy sztucznej inteligencji, by stworzyć maszynę, która nie wygląda jak robot-ramię, lecz jak żywe stworzenie. Model robota przypomina Sinosauropteryxa — ma dwie nogi, porusza się, wydaje stłumione pomruki i reaguje na odwiedzających. Co więcej, robot potrafi „oddychać” i zmieniać skórę lub powłokę zewnętrzną, co oznacza, że platforma może być przekształcona w inne postacie — historyczne, mityczne lub edukacyjne.

Wyobraź sobie, że kupujesz robota humanoidalnego – nie za dziesiątki czy setki tysięcy złotych, lecz za cenę porównywalną z dobrym smartfonem. Brzmi jak z filmu science-fiction? Otóż niekoniecznie. Firma Noetix Robotics z Chin właśnie wprowadziła na rynek model Bumi, który mierzy około 94 cm, waży około 12 kg, a jego cena startowa to około 5 000 zł (około 9 998 juanów) – co czyni go najtańszym humanoidem konsumenckim na świecie.

W świecie robotyki jednym z najbardziej fascynujących wyzwań jest odtworzenie ludzkiej dłoni: złożonej, a jednocześnie niezwykle efektywnej w działaniu. Projekt Educational SoftHand‑A, opracowany przez Jareda K. Lepora i współautorów, stanowi wyjątkową inicjatywę — stworzenie antropomorficznej robotycznej dłoni przy użyciu zestawów LEGO MINDSTORMS, zaprojektowanej z myślą o edukacji i dostępności.

Badania nad HIV trwają od ponad 40 lat, ale do tej pory nie udało się opracować szczepionki ani trwałego wyleczenia. Teraz jednak naukowcy z Uniwersytetu w Kolonii ogłosili przełomowe odkrycie: przeciwciało, które potrafi zneutralizować niemal wszystkie znane warianty HIV.

Nitazeny to grupa nowych syntetycznych opioidów (NSO – New Synthetic Opioids), które w ostatnich latach stały się przedmiotem rosnącego zainteresowania służb zdrowia, toksykologów oraz organów ścigania. Choć opracowane zostały już w latach 50. i 60. XX wieku jako alternatywa dla morfiny, nigdy nie zostały zatwierdzone do użytku medycznego ze względu na bardzo wysoki potencjał działań niepożądanych i niską szerokość terapeutyczną. W ciągu ostatnich kilku lat nitazeny zaczęły pojawiać się w czarnorynkowych źródłach narkotykowych – w formie proszku, tabletek podrabianych leków, a także jako zanieczyszczenie innych substancji (np. heroiny, fentanylu, benzodiazepin). OAS Ich siła działania jest przerażająca – niektóre nitazeny są od kilkudziesięciu do kilkuset razy silniejsze od morfiny, a także wielokrotnie silniejsze od fentanylu, co znacząco podnosi ryzyko przedawkowania.

Naukowcy próbują poznać mapę połączeń nerwowych w mózgu. Opowiada o tym dr Michał Januszewski, naukowiec z Google Research w Zurychu - ośrodka, który sprawdził nową metodę badania tej sieci - LICONN i potwierdził, że działa ona porównywalnie do mikroskopów elektronowych.

Nową klasę wydajnych materiałów emitujących światło opracowali naukowcy z IChF PAN i Politechniki Warszawskiej pod kierownictwem prof. Janusza Lewińskiego. Unikalne właściwości tych materiałów czynią je bardzo obiecującym kandydatem do praktycznych zastosowań w urządzeniach optoelektronicznych.